Kesin EVLENME Engelleri – Mevcut Evlilik

Mevcut Evlilik (TMK m. 130,145 b.1)

TMK Madde. 145-147. arasındaki Hükümlere göre var olan mevcut evlilik kesin olan evlenme engellerinden olup yeniden yapılan evliliği mutlak butlanla sakatlamaktadır.

Bu sebeple evli olan bir kimsenin evlenme ehliyetini muhafaza etmesi kendisine yeniden evlenme hakkı vermemektedir. Evlilik ile birlikte Evlenme ehliyetinin kontrolü Hukuk Sistemimiz olan Türk Medeni Kanunu eline geçer diyebiliriz.

TMK Madde. 145 B.1 eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması hâlinde yeni yapılan evlenme mutlak butlanla batıl olduğundan mevcut evlilik yeniden yapılacak evlilik için kesin evlenme engeli oluşturmaktadır.

Genel Olarak

Bugün için birden çok kadınla (poligami) ya da erkekle (poliandry) evlilik artık geride kalmış bir sistemdir. Günümüz çağdaş dünyasında genel olarak monogami yada monoandry (yani tek kadın =monogami yada tek erkek = monoandry) geçerlidir.

Evlilik benzeri birlikte yaşamalar ve imam nikâhı adı altında gerçekleştirilen birliktelikler ise evlenme kavramının dışında yer almaktadır.

Bu sebeple bir kadın ya da erkeğin birden fazla kişiyle evlilik benzeri ilişki sürdürmesi konusunda pozitif aile hukuku bağlamında normatif bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bireyin böyle bir şeyin varlığını kabul edeceği Hukuk mantığı ile örtüşmez. Bu nedenle birden çok eşin bir arada yaşaması nedeni ile oluşan sorunların ilgili hukuk sistemleri il farklı dava konusu olması farklı bir konudur.

Aile Mahkemeleri tarafından aile içi sorunlara bakılması; çok eşli birlikteliklerin olduğu Aile olarak kendi birlikteliklerine verdikleri isim yüzünden Aile mahkemelerinde kendi iç sorunlarını çözebilecekleri anlamına gelmez. İkinci eş durumundaki kadının ilk eşe yönelik aileyi ilgilendiren bir davayı açması bu nedenle mümkün değildir.

Yeniden Evlenme (TMK m. 130)

Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır.

Yeniden evlenmek isteyen kimsenin önceki evliliği değişik sebeplerle sona ermiş olabilir.

Ölüm Sebebiyle

Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimse yeniden evlenemez.

Evlilik Yönetmeliği Madde 15. hükmüne göre; Evlenme başvurusu sırasında, önceki evliliğin Ölüm ile son bulmuş olması halinde, evlenme engeli ortadan kalkar.

Önceki evliliğin ölüm ile sonlanması durumunda buna ilişkin ölüm belgesi ile nüfus kaydını evlendirme memuruna vermesi gerekmektedir.

Boşanma Sebebiyle

Boşanma, evlilik birliğinin Hakim karan ile sona erdirilmesidir.

Boşanma / Divorce / Ehescheidung / Divortium / Dissolution of Marriage

  • Ölüm,
  • Gaiplik,
  • Cinsiyet değişikliği
  • Hükümsüzlük

gibi evliliği sonlandıran sebeplerden biridir. Hepsinin evliliği sonlandırması hukuken aynı olmakla birlikte Miras hukuku açısından farklılıklar mevcuttur.

Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimsenin önceki evliliğin boşanma ile son bulmuş olması halinde yeniden evlenmesine ilişkin engel ortadan kalkar. Önceki evliliğin boşanma ile sonlanması durumunda buna ilişkin kesinleşme şerhini içeren mahkeme kararının evlendirme memuruna verilmesi gerekmektedir.

Ancak hemen belirtmek gerekir ki Türk Medeni Kanununun M. 40 hükmüne göre cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini isteyebilir.

Ancak, İznin verilebilmesi için, istem sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması; ayrıca transseksüel yapıda olup, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğunu ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmi sağlık kumlu raporu ile belgelemesi şarttır.

Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbi yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmi sağlık kumlu raporuyla doğrulanması halinde, mahkemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir.

Görüldüğü üzere artık 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre cinsiyetini değiştirmek isteyen kimsenin evli olmaması şarttır.

Bu nedenle evli olan eşin Cinsiyet değişikliğinin Yetki alınmadan yapılması örneğin yurt dışında yapılması sonucunda ise;

Öncelikle Cinsiyet değiştirmemiş eş için;

  • Boşanma Davası Konusudur.
  • Maddi Tazminat Konusudur
  • Manevi Tazminat Konusudur

Butlan Sebebiyle

Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimse başvuru sırasında önceki evliliğin butlan sebebiyle sonlandığını belgelediği takdirde evlenme engeli ortadan kalkar, önceki evliliğin butlan ile sonlanması durumunda buna ilişkin kesinleşme şerhini içeren mahkeme kararı evlendirme memuruna verilmelidir.

Gaibin Eşinin Evlenmesi (TMK m. 131)

  • TMK M. 32 hükmüne göre; “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir.”
  • TMK m. 35 f. II. Hükmüne göre ise; “Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.”
  • 45. hükmüne göre; “Gaiplik kararı, hakimin bildirmesi üzerine, ölüm kütüğüne kaydolunur.”
  • TMK M.131 f.I hükmüne göre; “Ancak gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez.”

Başka bir deyişle sadece gaiplik kararı alınması kaybolanın eşine yeniden evlenme hakkı vermez. Aradan hukuk sistemi içinde yer alan yeterli görülen süre geçmesi durumunda gaip olan eş ile ilgili fesih davası açılabilir ve evlilik fesih edilir. Ayrı bir dava ile evliliğin feshi, davacının yerleşim yeri mahkemesinden istenir.

Bu fesih işlemi boşanma ile aynı sonuçları doğurur.

Ancak İsviçre’de sadece gaiplik kararı yeniden evlenme için yeterlidir. (ZGB Art 38)

Kaybolanın eşi evliliğin feshini, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile174 isteyebilir.175

TMKm.131 f.II. hükmüne göre; Önceki evliliğin gaipliğe dayalı fesih sebebiyle sonlanması durumunda evliliğin feshine ilişkin kesinleşme şerhini içeren mahkeme karan evlendirme memuruna verilmelidir.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s